بایدها و نبایدهای تربیت نسل نوجوان از زبان عزیزی


به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، کتاب «تربیت نسل متفاوت»، نوشته دکتر سعید عزیزی به‌تازگی توسط نشر معارف منتشر شده است. نویسنده در این کتاب تلاش کرده است به بررسی چالش‌ها و نیازهای نسل Z بپردازد.

چاپ اول این کتاب در اردیبهشت ماه 1403 منتشر شد و با توجه به محتوای غنی خود، مورد استقبال والدین و مربیان قرار گرفت، در معرفی این اثر آمده است: تربیت در خانواده یکی از موضوعات کلیدی در روان‌شناسی اجتماعی است که بر شکل‌گیری شخصیت و رفتارهای فردی و اجتماعی فرزندان تأثیرگذار است. دکتر عزیزی در این کتاب تأکید دارد که نسل جدید با چالش‌ها و آسیب‌های خاص خود مواجه است و نیاز به مهارت‌های جدید و آگاهی‌های متفاوت دارد.

کتاب شامل چهار فصل است که هر یک به موضوعات مختلفی پرداخته است؛ فصل اول به تربیت دینی اختصاص دارد و مباحثی همچون تأثیر رسانه بر ادراک اجتماعی، زمان مناسب برای کارهای مذهبی و اهمیت تعامل در خانواده را بررسی می‌کند. فصل دوم مسئولیت‌پذیری در کودکان را مورد تحقیق قرار می‌دهد و اهمیت تجربه شکست را در تربیت فرزندان یادآور می‌شود. فصل سوم کتاب به آموزش تحصیلی فرزندان می‌پردازد و در نهایت، فصل چهارم آسیب‌ها و چالش‌های تربیتی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

کتاب , نشر معارف ,

تاکنون آثار متعددی در حوزه روان‌شناسی و تربیت منتشر شده است که عمده آنها مبتنی بر نظرات و آرای نویسندگان و پژوهشگران غربی است، از این جهت، ممکن است راهکارهای ارائه‌شده در این دسته از آثار، چندان با شرایط خانوادگی و محیط اجتماعی ایران کاربردی نباشد و گرهی از مشکلات خانواده‌ها را باز نکند، از این منظر، کتاب «تربیت نسل متفاوت» تلاش دارد با در نظر گرفتن ابتلائات و مشکلات نسل نوجوان امروز ایران به چالش‌های این دوره بپردازد و راهکارهایی ارائه دهد که مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی است، از جمله ویژگی‌های کتاب حاضر، کاربردی بودن آن و اشراف نویسنده به شرایط دوران نوجوانی و اقتضائات این دوره از زندگی است؛ به‌طوری که والدین می‌توانند از آن بهره‌برداری کنند تا نسل Z را بهتر درک کنند و با چالش‌های آن مواجه شوند.

از سوی دیگر، کتاب حاضر به مربیان مدارس نیز این امکان را می‌دهد که برای پرسش‌های خود در مواجهه با نسل جدید، پاسخ‌های قابل تأملی دریافت کنند.

دکتر عزیزی در بحث تربیت نسل نوجوان معتقد است؛ سنین مختلف هر کدام بحث تربیتی مخصوص به خود را دارد؛ ولی بعضی سنین مهم‌تر هستند، برای مثال سنین نوجوانی خیلی مهم است و لازم است که تربیت صحیحی برای این دوران انجام شود، در این دوران نوجوان نه آن‌قدر کودک است که خانواده به او رسیدگی کند و نه آن‌قدر جوان است که حرفش در جامعه و خانواده شنیده شود.

کج‌خلقی از خصلت‌های اصلی دوران نوجوانی است. استقلال باور و استقلال فکری از دیگر خصلت‌های این دوران است. نوجوانان به‌نوعی بحران فکری را تجربه می‌کنند. اولین و مهم‌ترین فرمول در برخورد با نوجوان عدم‌تبعیض است، وقتی بین دختر و پسر یا کوچک و بزرگ‌تر بودن فرزندان فرق می‌گذاریم، موجب می‌شویم او را از جنسیت خودش بیزار کنیم؛ چیزی که دست خودش نبوده است؛ چراکه حس تبعیض، بار منفی دارد.

دومین مسئله در برخورد با نوجوان بحث کودک‌انگاری است؛ یعنی برای اینکه نشان دهد بچه نیست دست به کارهای خاص و اغلب نامتعارف می‌زند. در تربیت فرزند مدعی نباشید، توسل و توکل کنید که خداوند کمک کند فرزندان در مسیر درست قرار بگیرند. باید به نوجوانان شخصیت بدهیم تا در مسیر درست قدم بردارند، این شخصیت‌بخشی در دختر و پسر فرق می‌کند، تا قبل از سن 11-12سالگی پسران توانمندی‌های جسمی را خیلی مهم می‌دانند.

اگر نوجوان را با شخصیت دادن با همین مسئولیت‌های اجتماعی، فرهنگی و دینی اغناء نکنیم، برای اثبات خودش رو به شخصیت‌های کاذب می‌آورد؛ مانند استعمال دخانیات و مواد مخدر. دخترها به‌خلاف پسرها خیلی میل به توجه دارند، بعد از بلوغ هم دختران نیاز به حس مالکیت عاطفی پیدا می‌کنند که باید در زمان مناسب این حس مدیریت شود تا در بیرون از منزل به‌دنبال جلب محبت نباشند، دختران محبت‌طلب هستند و کنترلگری افراطی جواب عکس می‌دهد.

نشر معارف کتاب «تربیت نسل متفاوت» را در شمارگان دو هزار نسخه و با قیمت 200 هزار تومان به بازار عرضه کرده است. 

انتهای پیام/+



منبع: خبرگزاری تسنیم

ایران را در جهان با ادبیات می‌شناسند


به گزارش خبرگزاری مهر، نخستین جلسه هیأت امنای خانه کتاب و ادبیات ایران در دوره جدید با حضور سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.

صالحی در این جلسه با تبریکِ میلادِ مولای متقیان حضرت علی (ع)، گفت: اکثریت قاطع برنامه‌های معاونت فرهنگی در خانه کتاب و ادبیات ایران صورت می‌پذیرد از جشنواره‌ها گرفته تا اقدامات دیگر؛ برهمین اساس می‌توان گفت عملاً معاونت فرهنگی کارهای اصلیِ خود را در خانه کتاب و ادبیات ایران انجام می‌دهد.

وی افزود: مؤسسات مختلفی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داریم اما شرایط این مؤسسه متفاوت است مثلاً، بخشی از آثار سینمایی در بنیاد فارابی (با همه اهمیتی که دارد) انجام می‌شود و تولیدات بسیاری توسط سازمان سینمایی به نتیجه می‌رسد که ارتباطی با بنیاد فارابی ندارد، اما وضعیت خانه کتاب و ادبیات ایران متفاوت است و کارهای معاونت فرهنگی عملاً در این مؤسسه متمرکز شده است. جمع حاضر نوعی قوه عاقله و رهبریِ معاونت فرهنگی هستند. جایگاه معاونت فرهنگی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کاملاً قابل توجه است و در تناسب با سایر معاونت‌ها وضعیت یکسانی ندارد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه گفت: بخش‌های متعددی به این حوزه مربوط می‌شود از جمله کتاب؛ کتاب ماده تمدن بوده و هروقت این ماده فعال باشد تمدن متصل به آن ماده نیز فعال است و هرزمان که این ماده فرو بریزد تمدن آن نیز به هم می‌ریزد و باید درنظر داشت مسئولیت جمع حاضر حفظ کتاب یعنی همان ماده تمدن است. ایران اگر ادبیات نداشته باشد، ایران نیست و همه جهان ما را با ادبیات می‌شناسند؛ در این حوزه نیز خانه کتاب و ادبیات ایران عهده‌دار مسئولیت است.

صالحی درباره برنامه‌های آینده خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: در ماه‌های پیش‌رو بارِ برگزاری جایزه‌ها و جشنواره‌های متعددی بر دوش خانه کتاب و ادبیات ایران قرار دارد، پس از آن نیز نوبت به برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران می‌رسد، بر همین اساس ماه‌های پیش رو برای شما عزیزان بسیار پرکار است. اعضای هیأت امنای خانه کتاب و ادبیات ایران در دو حوزه اصلی کتاب و ادبیات و رویدادهای پیش‌رو مسئولیت دارند در نهایت بابت پذیرش این مسئولیت از حاضرین در جلسه سپاسگزار هستم.

در این جلسه اعضای هیأت امنای خانه کتاب و ادبیات ایران به نقد و بررسی چالش‌های حوزه کتاب پرداختند و نظراتشان را درمورد راه‌حل‌های برطرف شدن مشکلات حوزه کتاب بیان کردند.

در پایان نیز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی احکام اعضای جدید هیأت امنا را اعطا کرد.



منیع: خبرگزاری مهر

فلسفه لمس حجرالاسود در آغاز طواف از نگاه شریعتی


به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، یکی از مشهورترین سفرنامه‌های حج در دوران معاصر، اثر علی شریعتی با عنوان «حج» است. این سفرنامه حاصل دومین سفر شریعتی به مکه در سال‌های 1349-1350 بود و نخستین بار در سال 1350 توسط حسینیه ارشاد منتشر شد.

اگرچه این کتاب در دسته‌بندی سفرنامه‌ها قرار می‌گیرد، اما به نوعی بیان اسرار حج و کوششی است برای درک بهتر مناسک دینی از منظر یک زائر مسلمان که در پی تحول و نجات است.

شریعتی در سراسر کتاب به توصیف پرداخته و همواره انسان را مخاطب قرار می‌دهد. او با طرح پرسش‌هایی، خواننده را به تفکر و خودکاوی وا می‌دارد.

حج 1404 ,

کتاب «حج» در سه بخش تنظیم شده است: بخش نخست، حج عمره، که شریعتی از آن با عنوان «سفر به کعبه» یاد می‌کند؛ بخش دوم، حج اکبر، که «سفر از کعبه» نامیده شده و به اعتقاد شریعتی، با ترک کعبه آغاز می‌شود؛ و بخش سوم، «بزرگ‌تر از حج»، که همان شهادت است. این بخش اشاره‌ای مستقیم به ناتمام ماندن سفر حج امام حسین(ع) و حرکت ایشان به سوی کربلا دارد.

در بخشی از این سفرنامه می‌خوانیم:

«از رکن حجرالاسود باید وارد مطاف شوی. از اینجا است که وارد منظومه جهان می‌شوی، وارد مردم می‌شوی. در گرداب خلق، چون قطره‌ای محو می‌شوی و فلک خویش را پیدا می‌کنی. حرکت خویش را آغاز [می‌کنی]، در مدار قرار می‌گیری، در مدار خداوند، اما در مسیر خلق!

در آغاز باید حجرالاسود را «مس» کنی، با دست راستت آن را لمس کنی و بی‌درنگ خود را به گرداب بسپاری.

این سنگ، رمزی از دست است، دست راست، دست کی؟ دست راست خدا.

الحجر‌الاسود یمین الله فی ارضه!

یک فرد تنها، برای آنکه بتواند زندگی کند، یک قبیله تنها، برای آنکه در صحرا تکیه‌گاهی داشته باشد، با رئیس قبیله‌ای، با قبایلی پیمان می‌بست، با او، با آن‌ها، هم‌پیمان می‌شد. پیمان، دوستی، پیمان حمایت. افراد بر سرِ آرمانی با رهبری پیمان می‌بستند. نام این پیمان بیعت بود و شکلش؟حج 1404 ,

تو که با رئیس قبیله‌ای، رهبری، بیعت می‌کردی، دست راستت را پیش می‌آوردی و او دست راستش (یمین) را بر روی دست راست تو می‌نهاد و بدین‌گونه تو در بیعت او قرار می‌گرفتی، با او هم‌پیمان می‌شدی.

و سنت بود که چون دستت، به بیعت، در دست کسی قرار می‌گرفت، از بیعت‌های پیشین آزاد می‌شد و اکنون، در لحظه بزرگ انتخاب! انتخاب راه، هدف و سرنوشت خویش، در آغاز حرکت، در آستانه ترک خویش و غرق در دیگران، پیوستن به مردم، هماهنگ شدن با جمع، باید با خدا بیعت کنی. خدا دست راست خود را پیش تو آورده است، دست راست را پیش آر، در بیعت او قرار گیر، با او هم‌پیمان شو، همه پیمان‌ها و پیوندهای پیشینت را بگسل، باطل کن دستت را از بیعت با زور، زر و تزویر، از پیمان با خدایگان زمین، رؤسای قبایل، اشراف قریش، صاحبان بیوت، همه را رها کن. آزاد شو!

دست خدا را بر روی دستت لمس کن، مس کن. این دست، بالای دست آن‌هاست، آن‌ها که دست تو را به بیعت خویش بسته‌اند!

از بند بیعت دیگران رها شدی، با خدا دست دادی، میثاق فطرتت را تجدید کردی، مسئول شدی و با خدا هم‌پیمان! به خلق پیوند، مایست، حرکت کن، مدارت را بیاب، انتخاب کن، خود را به جمع بسپار، طواف است، وارد شو!»

انتهای پیام/



منبع: خبرگزاری تسنیم

پیش از ازدواج زال و رودابه، ستاره شناسان مژده تولد رستم را داده بودند


خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب _ طاهره طهرانی: در شاهنامه فردوسی، نجوم و طالع‌بینی به‌عنوان بخشی از فرهنگ و جهان‌بینی ایرانیان باستان نقش برجسته‌ای دارند. در این اثر، طالع‌بینی و دانش نجومی در موقعیت‌های مختلف، مانند پیشگویی سرنوشت، انتخاب زمان مناسب برای جنگ یا صلح، و همچنین در پیش‌بینی رویدادهای بزرگ به‌کار می‌روند. به همین علت منجمین و ستاره شناسان و موبدان از مهمترین افراد دربارها به شمار می‌آیند. آنها _پیش از پیوند زال و رودابه_ اولین مژده دهنده تولد رستم هستند، آنها سرنوشت تلخ و غریب سیاوش را پیشگویی می‌کنند و آنها هستند که کیخسرو و گیو را آرام و خاطرشان را جمع می‌کنند که بیژن زنده است و در چاه توران اسیر.

در این فرصت به موارد برجسته‌ای از طالع‌بینی و نجوم در شاهنامه اشاره می‌شود:

پیشگویی تولد رستم جهان پهلوان

در داستان زال و رودابه، دوبار درباره شخصیت رستم قبل از تولد سخن گفته و مژده داده می‌شود. منجمان بارگاه سام پدر زال و ستاره شناسان دربار منوچهر با بررسی طالع و ستارگان، پیشگویی می‌کنند که فرزند زال (رستم) پهلوانی دلاور و بزرگ خواهد شد و عمری طولانی خواهد داشت. آن‌ها از طریق ستارگان، سرنوشت خارق‌العاده این شخصیت را پیش‌بینی می‌کنند:

بار اول بعد از خبر دادن زال به پدرش، سام اندیشناک می‌شود که فرزند این مرغ پرورده (زال) و آن دیوزاد (رودابه که از نسل ضحاک است) چه می‌شود؟ پس:

چو برخاست از خواب با موبدان

یکی انجمن کرد با بخردان

گشاد این سخن بر ستاره شمر

که: فرجام این بر چه یابد گذر؟

دو گوهر چو آب و چو آتش بهم

بر آمیختن باشد از بن ستم

همانا که باشد به روز شمار

فریدون و ضحاک را کارزار

از اختر بجویید و پاسخ دهید

سر خامه بر بخش فرخ نهید!

از آنها می‌خواهد که طالع فرزندی که حاصل ازدواج زال و رودابه است را ببینند، تا بداند با این پیوند موافقت بکند یا نه.

ستاره شناسان به روز دراز

همی ز آسمان باز جستند راز

بدیدند و با خنده پیش آمدند

که: دو دشمن از بخش، خویش آمدند!

به سام نریمان ستاره شمر

چنین گفت ک: ای گرد زرین کمر!

ترا مژده از دخت مهراب و زال

که گردند هر دو دو فرخ همال

ازین دو هنرمند، پیلی ژیان

بیاید ببندد به مردی میان

جهانی به پای اندر آرد به تیغ

نهد تخت شاه از بر پشتِ میغ

ببرّد پی بدسگالان ز خاک،

به روی زمین بر نماند مغاک

نه سگسار ماند نه مازندران،

زمین را بشوید به گرز گران

به خواب اندر آرد سر دردمند

ببندد درِ جنگ و راه گزند

بدو باشد ایرانیان را امید،

از او پهلوان را خرام و نوید

پی باره یی کو چماند به جنگ،

بمالد برو روی جنگی پلنگ

خنک پادشاهی که هنگام اوی

زمانه به شاهی برد نام اوی…

با این مژدۀ ستاره شناسان سام گل از گلش میشکفد:

چو بشنید گفتار اخترشناس

بخندید و پذرفت ازیشان سپاس

ببخشیدشان بی کران زر و سیم

چو آرامش آمد به هنگام بیم

و به آنها هدیه‌های بسیار می‌دهد که خاطرش را آسوده کرده اند، همین موضوع نشاندهنده باور او به گفتۀ ستاره شناسان است. در ادامه و در دربار منوچهر هم می‌بینیم که باز شاه، از ستاره شناسان دربارش می‌خواهد ببینند عاقبت ازدواج پسر جهان پهلوان ایران با دختر مهراب کابلی که پشت پنجم ضحاک است چه می‌شود:

بفرمود تا موبدان و ردان

ستاره شناسان و هم بخردان

کنند انجمن پیش تخت بلند

به کار سپهری پژوهش کنند

برفتند و بردند رنج دراز

که تا با ستاره چه یابند راز

سه روز اندران کارشان شد درنگ

برفتند با زیج رومی به چنگ

چهارم برفتند زی شهریار

که: کردیم با چرخ گردان شمار

چنین آمد از داِد اختر پدید

که این آب، روشن بخواهد دوید

از این دختِ مهراب و از پور سام

گوی برمنش زائد و نیک نام

همش زَهره باشد همش زور و فر

بود زندگانیش بسیار مر

همش برز باشد، همش تیغ و یال

به رزم و به بزمش نباشد همال

کجا بارۀ او کند موی تر

شود خشک هم رزم او را جگر

عقاب از بر ترگ او نگذرد

سران جهان را به کس نشمرد

یکی برز بالا بود فرّه‌مند

همه شیر گیرد به خم کمند

بر آتش یکی گور بریان کند

هوا را به شمشیر گریان کند

کمربسته ی شهریاران بود

به ایران پناه سواران بود

چنین گفت شاه گردن فراز

کزین هرچه گفتید دارید راز

این توصیفات دل منوچهر را به این پیوند نرم می‌کند و با گرفتن آزمون‌های دیگر زال را خردمند و پهلوان می‌یابد و سرانجام اجازه ازدواج را صادر می‌کند.

پیش از ازدواج زال و رودابه، ستاره شناسان مژده تولد رستم را داده بودند

سومین جایی که پیش از تولد رستم درباره او و صفاتش سخن گفته می‌شود وقتی است که رودابه از درد بیهوش شده و به خاطر بزرگی فرزند نمی‌تواند او را به دنیا بیاورد. هرچند توصیفات سیمرغ را نمی‌توان از دسته پیشگویی‌های ستاره شناسان بر اساس حرکت افلاک دانست و دانش او نوعی خرد الهی قلمداد می‌شود. زال وقتی رودابه را در حال احتضار می‌بیند، پر سیمرغ را به آتش می‌افکند و سیمرغ که اشک او را می‌بیند:

چنین گفت با زال کین غم چراست؟

به چشم هزبر اندرون نم چراست؟

و برای آرام کردن دل او و کاهش غمش، می‌گوید که فرزندت چگونه پهلوانی خواهد بود ولی از راه طبیعی به دنیا نخواهد آمد:

کزین سرو سیمین بر ماه روی،

یکی نره شیر آید و نامجوی

نیارد به سربر گذشتنش ابر

که خاک پی او ببوسد هزبر

وز آواز او چرم جنگی پلنگ

شود چاک چاک و بخاید دو چنگ

هر آن گرد کآواز گوپال اوی،

ببیند برو بازوی و یال اوی،

از آواز او اندرآید ز پای

دل مرد جنگی برآید ز جای

بجای خرد سام سنگی بود

به خشم اندرون شیر جنگی بود

به بالای سرو و به نیروی پیل

به انگشت خشت افگند بر دو میل

نیاید به گیتی ز راه زهش

به فرمان دادار نیکی دهش…

دیدن طالع فرزندان و شاهزادگان پس از تولد

شاهان شاهنامه در بسیاری از موارد طالع فرزندان خود را از ستاره شناسان می‌خواستند، و در بیشتر موارد این کار را در هنگام تولد آن فرزند انجام می‌داند. فریدون پس از آزمون و نامگذاری فرزندان و عروس‌هایش در بازگشت از یمن، طالع سه پسر خود را که قبلاً به صورت کتبی از ستاره شناسان دریافت کرده بوده پیش آنها باز می‌کند:

پس از اختر گِردگَردان سپهر

که اخترشناسان نمودند چهر،

نبشته بیاورد و بنهاد پیش،

بدید اختر نامداران خویش

به سلم اندرون جست از اختر نشان،

ستاره زحل دید و طالع کمان

دگر طالع تور فرخنده، شیر

خداوند بهرامِ بر خون دلیر

چو کرد اختر فرخ ایرج نگاه

حَمَل دید طالع، خداوند ماه

از اختر بدیشان نشانی نمود،

که آشوبش و جنگ بایست بود

و با دیدن همین نشانی‌ها در طالع آنها، متوجه در پیش بودن آشوب و جنگ بین برادران می‌شود. زحل یا کیوان نحس اکبر است و کمان یا قوس صورت فلکی ماه آذر است که همراهی اش با زحل نشاندهنده حیله گری و خطاکاری صاحب طالع یعنی سلم بوده است. طالع تور شیر یا اسد است که نشاندهنده دلیری و سخت دلی و جفاکاری و غرور است، و بهرام یا مریخ هم سیاره سرخی است که نحس اصغر است و نشانه جنگ و خونریزی. در طالع ایرج نیز حمل (بره) دیده می‌شود که هرچند شرف آفتاب است و نشان‌دهنده خوی خندان و سخنگوی و ملک طبع و بزرگ‌منش اوست، اما ذبح می‌شود و هشداری است بر کشته شدن ایرج؛ همنشینی اش با ماه هم کوتاهی عمر و درخشش شهریاری او را نشان می‌دهد.

پیش از ازدواج زال و رودابه، ستاره شناسان مژده تولد رستم را داده بودند

نمونه‌ای دیگر دیدن طالع سیاوش است در هنگام تولد، وقتی سیاوش به دنیا می‌آید همه از زیبایی پری‌وارِ نوزاد حیرت می‌کنند؛ ولی طبق سروده فردوسی، وقتی کیکاووس طالع او را آشفته و سیاه میبیند نامش را سیاوش یا سیاوخش یا سیاووش (سیاوَرْشَنْ، به معنیِ صاحبِ اسبِ نرِ سیاه) می‌گذارد:

جهان گشت از آن خُرد پر گفت‌وگوی

کز آن گونه نشنید کس روی و موی

جهاندار نامش سیاوخش کرد

برو چرخ گردنده را بخش کرد،

از آن کاو شمار سپهر بلند

بدانست و نیک وبد و چون و چند

ستاره بر آن کودک آشفته دید

غمی گشت چون بخت او خفته دید

بدید از بد و نیک آزار اوی

به یزدان پناهید در کار اوی

کیکاووس از آغاز طالع این فرزند خاموش و خردمند و زیبا را آشفته میبیند، و با آمدن رستم و درخواست برای پرورش او و بردنش به زابل موافقت می‌کند. این را هم در ذهن داشته باشیم که باوری وجود داشته که دور کردن شاه یا شاهزاده از وطن یا دربار، طالع او را می‌گرداند و یا از گزند زمانه حفظش می‌کند. همین طور است فرستادن بهرام گور در کودکی به یمن.

پیش‌بینی مرگ یا زندگی

در پایان شهریاری منوچهر می‌بینیم که وقتی صد و بیست سال از عمر او می‌گذرد:

ستاره شناسان برِ او شدند

همی ز آسمان داستان‌ها زدند

ندیدند روزش کشیدن دراز

ز گیتی همی گشت بایست باز

بدادند از آن روز تلخ آگهی

که شد تیره آن تخت شاهنشهی

گه رفتن آمد به دیگر سرای

مگر نزد یزدان به آیدت جای

نگر تا چه باید کنون ساختن؟

نباید که مرگ آورد تاختن

سخن چون ز داننده بشنید شاه

به رسم دگرگون بیاراست گاه

همه موبدان و ردان را بخواند

همه راز دل پیش ایشان براند…

وقتی منوچهر از ستاره شناسان می‌شنود که روز مرگش نزدیک است، فرزندش نوذر را صدا می‌کند و اندرزش می‌دهد؛ آنطور که یک پادشاه به جانشینش وصیت می‌کند.

در داستان بیژن و منیژه، وقتی گرگین بدون بیژن به ایران باز می‌گردد و گیو اسب پسرش را بی سوار می‌بیند، گمان می‌کند تنها فرزندش را از دست داده و درمی‌یابد که گرگین درباره همراهی بیژن دروغ می‌گوید. زاری کنان پیش کیخسرو می‌رود و از او کمک می‌خواهد:

چون از گیو بشنید خسرو سخن

بدو گفت: مندیش و زاری مکن

که بیژن به جای است، خرسند باش

بر امّید گم بوده فرزند باش!

که ایدون شنیده ستم از موبدان

ز بیداردل نامور بخردان

که من با سواران ایران به جنگ

سوی شهر توران شوم بی درنگ،

به کین سیاوش کشم لشکرا

به پیلان سر آرم از آن کشورا

بدانجای با من بود بیژنا

بسی جنگ جوید چو آهرمنا!

تو دل را بدین کار غمگین مدار

من این را همانا بَسَم خواستار

با دادن این آگهی از موبدان پیشگو که بیژن زنده است، دل گیو را آرام می‌کند و او را به نوروز وعده می‌دهد تا در جام جهان بین نگاه کند. گویی در روز اعتدال بهاری و لحظه برابری روز و شب _که مهمترین واقعه نجومی گاه شماره ایرانیان است_ فرصتی برای دیدن هفت اقلیم در جام جهان بین دست می‌دهد و کیخسرو می‌تواند ببیند بیژن کجا گرفتار شده است. همینطور هم می‌شود و او را بسته به غل و زنجیر در چاه افراسیاب پیدا می‌کند، در حالی که منیژه به او غذا می‌رساند.

پیش‌بینی شکست یا پیروزی در جنگ‌ها

شاهان و فرماندهان گاه از منجمان برای پیش‌بینی نتیجه نبردها استفاده می‌کردند. برای نمونه، گاهی با توجه به حرکت ستارگان و موقعیت افلاک، بهترین زمان برای آغاز جنگ یا حرکت سپاه تعیین می‌شد یا نتیجه نبرد و شرایط آن گفته می‌شد. یک نمونه آن در میانه جنگ با کاموس کشانی است، وقتی عرصه بر سپاه ایران تنگ شده است، طوس که فرمانده سپاه است به گودرز می‌گوید که این وضعیت را پیشتر ستاره شناسان به او گفته بودند:

سپهبد به گودرز گفت آن زمان

که تاریک شد گردش آسمان،

مرا گفته بود این ستاره‌شناس

که امروز تا شب گذشته سه پاس،

ز شمشیر گردان، چو ابر سیاه

همی خون فشاند به آوردگاه

سرانجام ترسم که پیروزگر

نباشد مگر دشمن کینه ور…

پیش از ازدواج زال و رودابه، ستاره شناسان مژده تولد رستم را داده بودند

در جنگ با خاقان چین نیز رستم پس از مذاکرات با پیران وزیر افراسیاب، بنا بر جنگ می‌شود و رستم می‌داند که جنگ سختی در پیش دارند:

چنین گفت رستم به ایرانیان

که: من جنگ را بسته دارم میان

شما یک به یک سر پر از کین کنید

بَروهای جنگی پر از چین کنید

که امروز رزمی بزرگست پیش،

پدید آید اندازۀ گرگ و میش

مرا گفته بود آن ستاره‌شناس،

ازین روز بودم دل اندر هراس

که رزمی بود در میان دو کوه

جهانی شوند اندر آن همگروه

شوند انجمن کاردیده مِهان

بدان جنگ، بی‌مرد گردد جهان

پی کین نهان گردد از روی بوم

شود گُرزِ پولاد برسان موم…

طالع‌بینی و نجوم در شاهنامه نه‌تنها علمی سودمند، بلکه ابزاری برای فهم سرنوشت و پیوند انسان با کیهان است. این عناصر نشان‌دهنده عمق اندیشه و جهان‌بینی ایرانیان باستان در پیوند با آسمان و کائنات است. به جز این موارد تشبیهات فراوانی در رابطه با ماه و خورشید و دیگر ستارگان و سیارات در شاهنامه دیده می‌شود که به فراخور داستان و حماسه سروده شده است.



منیع: خبرگزاری مهر

بازدید جوادی و حیدری از شرکت چاپ ونشر بانک ملی


به گزارش خبرگزاری مهر، محسن جوادی معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ابراهیم حیدری؛ مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران چهارشنبه ۲۶ دی از شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران بازدید و درباره همکاری‌های فرهنگی بحث و تبادل نظر کردند.

در این بازدید که با میزبانی امین عارف‌نیا، مدیرعامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران همراه بود، محسن جوادی در سخنانی با اشاره به اهمیت بانک ملی، عنوان کرد: امتیاز بزرگ این بانک، سابقه و خاطره‌ای است که مردم از آن دارند، این خاطره عمومی، سرمایه ارزشمندی است و خیلی از شرکت‌ها در دنیا این خاطره را به قیمت گزافی می‌فروشند و همین موضوع می‌تواند کمک کند که از نو برای نسل جدید بازسازی شود.

وی ادامه داد: ما باید از این سرمایه مراقبت و آن را به‌روز کنیم که دچار رخوت نشود، امروز اقتضائاتی دارد و شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران یک ریشه قدیمی دارد که باید آن را با تحولات روز و فعالیت‌های فرهنگی جدید پیوند زد.

جوادی با بیان اینکه فرهنگ زیربنای تحولات اقتصادی در دنیاست، گفت: سرمایه‌گذاری در فرهنگ موجب تعالی و فرهیختگی در جامعه خواهد شد، اول فرهنگ تغییر پیدا کرد سپس توسعه در کشورها پیش آمد، اول فرهنگ تغییر کرد تا زمینه ذهنی مردم متفاوت شد و دنیای جدیدی پدیدار شد.

معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: سرمایه‌گذاری در فرهنگ، سرمایه‌گذاری در توسعه و اقتصاد است و شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران می‌تواند در حوزه فرهنگ کمک‌های مختلفی کند و با همراهی و همکاری هر دو مجموعه می‌توان به نتایج خوبی در تغییر فرهنگ جامعه دست پیدا کرد.

محسن جوادی در پایان گفت: باید نگاه مشارکتی بین دو مجموعه وجود داشته باشد و سرمایه‌گذاری در برخی حوزه‌ها و موضوعات مرتبط صورت گیرد.

مروری بر تاریخ سیاسی، اجتماعی ایران

ابراهیم حیدری نیز با بیان اینکه بانک ملی بیش از اینکه یک بنگاه اقتصادی باشد، نام آن با نام ایران، فرهنگ و تاریخ ایران عجین شده است، گفت: نگاه مردم نیز به این بانک از منظر فرهنگی و تاریخی است تا یک بنگاه اقتصادی و حتی به‌نظرم فراتر از آن است و با نگاهی به عملکرد آن می‌توان تاریخچه فرهنگی، سیاسی و اجتماعی را در فعالیت‌های گذشته تا به امروز ایران دید.

وی ادامه داد: تاریخچه فعالیت‌ها و اقدامات بانکی از ۸۷ سال قبل تاکنون باید در معرض دید عموم قرار داده شود و می‌توان تاریخ سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایران را در این بانک مشاهده کرد. بنابراین باید روی پیشینه این بانک بیشتر کار کرد.

حیدری بر ضرورت راه‌اندازی موزه چاپ توسط بانک ملی تاکید کرد و افزود: ما در بخش خصوصی تشکل‌های قدیمی بسیاری در صنعت چاپ داریم، می‌توانیم با استفاده از نیروهای کارشناسی و مشورتی اقدامات مختلفی را در این حوزه انجام دهیم.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با تاکید بر موضوع مسئولیت اجتماعی گفت: معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک ملی ایران می‌توانند مجموعه فعالیت‌ها و اقدامات فرهنگ اثرگذاری را در مناطق مختلف کشور به ویژه مناطق کم برخوردار و روستایی طراحی و اجرا کنند. همچنین می‌توانیم در زمینه نشر دیجیتال، ظرفیت‌های جدیدی در حوزه هوش مصنوعی و شرکت‌های دانش‌بنیان به شکل مشترک ایجاد کنیم.

بازدید جوادی و حیدری از شرکت چاپ ونشر بانک ملی

همکاری در حوزه فرهنگ و هنر

در ادامه این نشست، امین عارف‌نیا با اشاره به سابقه فعالیت این شرکت از سال ۱۳۱۷، عنوان کرد: ما در این شرکت به واسطه سابقه این بانک در تحولات معاصر برای خود رسالتی فراتر از آنچه که در اساسنامه شرکت برای نقش‌آفرینی در چاپ و نشر آثار مرتبط با بانک ملی درج شده، قائل هستیم.

وی افزود: خود را مکلف می‌دانیم تا به عنوان مؤسسه‌ای که بخشی از هویت بانک ملی را به عنوان یکی از قدیمی‌ترین بانک‌های کشور نمایندگی می‌کند، بتوانیم در حوزه فرهنگ و هنر و ارتباطات در عرصه ملی نقش‌آفرینی کرده و همراه و همکار باشیم.

عارف‌نیا با بیان اینکه به دنبال توسعه این مجموعه و ارائه فعالیت‌های فرهنگی مؤثر توسط این شرکت هستیم، ادامه داد: در این مسیر نیازمند حمایت و راهنمایی هستیم، بانک ملی ایران طی سال‌های قبل در حوزه فرهنگ کمتر حضور داشت و اکنون یکی از مباحث ما پررنگ کردن حضور خود در فرهنگ، هنر و اقتصاد فرهنگ است.

وی ادامه داد: ما در حوزه فرهنگ عمومی و کتابخوانی مکلف و موظف به کمک هستیم و می‌توان شرایطی ایجاد کرد که کارگروه هم‌افزایی با کمک معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شود.

در ادامه این دیدار، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران از بخش‌های مختلف مجموعه شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران بازدید کردند.



منیع: خبرگزاری مهر

مجید قیصری با «سنگ اقبال» به عراق می‌رود


امیر بیک‌محمدی مدیر آژانس ادبی تماس در گفت‌‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم،‌ از واگذاری امتیاز ترجمه و عقد قرارداد کپی رایت عربی کتاب «سنگ اقبال» نوشته مجید قیصری به انتشارات ماعبد عراق خبر داد.

وی ادامه داد: آژانس ادبی تماس از سال گذشته سیاست خود در معرفی و عرضه کتاب‌های ناشران ایرانی به جهان را گسترش داده و با تمرکز بر آثار برگزیده جوایز ادبی به ویژه کتاب سال و جایزه جلال ، این آثار را به ناشران خارجی معرفی کرده است. در این راستا کتاب «سنگ اقبال» مجید قیصری که سال گذشته به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در بخش ادبیات انتخاب شد،‌ قرار است به زبان عربی ترجمه و منتشر شود.

بیک‌محمدی تصریح کرد: روند واگذاری از طرف انتشارات چشمه بصورت ویژه انجام شد و نویسنده اثر همراهی جدی در این موضوع داشت. این قرارداد بین انتشارات چشمه و انتشارات ماعبد عراق به امضا رسیده و بزودی توسط یکی از مترجمین شناخته شده جهان عرب، ترجمه خواهد شد. باید اشاره کنم آثار ایرانی ظرفیت بین المللی شدن را دارد ولی ساختار روشنی از سوی حاکمیت برای تحقق این هدف وجود ندارد.

«سنگ اقبال» روستایی خیالی به نام چهاردیوار را تصویر می‌کند که با بحران خشکسالی روبه‌روست. قیصری در این رمان نحوه‌ مواجهه‌ بدوی و جاهلانه‌ مردم این روستا را با این پدیده‌ طبیعی به نمایش می‌گذارد و شخصیت معلم تازه‌وارد را در مواجهه و تقابل با خرافات ریش‌سفیدان و بزرگان روستا قرار می‌دهد. نویسنده در کتاب سنگ اقبال معلم بیست‌وهشت‌ساله‌ای را نشان می‌دهد که از عشقی بی‌سرانجام و شکست‌خورده به روستای خیالی چهاردیوار پناه می‌آورد.

وضعیت صنعت نشر در عراق/ نقطه تعامل ناشران ایرانی با عراقی

او برای کم شدن مدت زمان خدمتش از بیست سال به پنج سال این روستای دورافتاده را جایگزین شهرهای مرکز استان می‌کند و با دلی امیدوار راهی می‌شود. اما «چهاردیوار» آن روستای خیال‌انگیز و باصفا با مردمانی ساده و مهربان که در ذهن معلم تصور می‌شود، نیست و آداب و رسوم خاص و عجیبی دارد. برای مثال هنوز در این روستا مردم قربانی‌هایی انجام می‌دهند تا خشک‌سالی را شکست دهند. این نوع مواجهه‌ بدوی با مسئله‌ خشک‌سالی از سوی مجید قیصری خواننده را متوجه می‌کند که احتمالاً با داستانی نمادین روبه‌روست و پادآرمانشهری که قرار است سرنوشت معلمِ تازه‌وارد و ازهمه‌جا‌بی‌خبر را رقم بزند.

انتهای پیام/



منبع: خبرگزاری تسنیم

استفاده از فناوری در نگارش باعث افزایش کتاب‌های تکراری می‌شود


خبرگزاری مهر _ گروه فرهنگ و ادب: صنعت نشر کتاب یکی از قدیمی‌ترین صنایع فرهنگی و هنری است که در طول تاریخ تحولات متعددی را تجربه کرده است. ظهور هوش مصنوعی و فناوری‌های مرتبط با آن یکی از تأثیرگذارترین تغییراتی است که می‌تواند ماهیت این صنعت را تغییر دهد.

اگر این فناوری در چارچوب اخلاق، قانون و فرهنگ به‌کار گرفته شود، می‌تواند آرمان‌شهری برای افراد بشر بسازد. در مقابل، سوءاستفاده از هوش‌مصنوعی و نبود نظارت کافی ممکن است آن را به ویرانه تبدیل کند.

وضع قوانین سخت‌گیرانه جهت حفاظت از حریم خصوصی و حقوق افراد؛ ترویج سواد دیجیتال، افراد بشر باید با مزایا و مخاطرات هوش مصنوعی آشنا شوند؛ حمایت از محتوای فرهنگی بومی؛ توسعه محتوای محلی با استفاده از فناوری هوش‌مصنوعی می‌تواند به حفظ هویت فرهنگی کمک نماید.

برای بررسی بیشتر هوش مصنوعی و استفاده از آن در صنعت نشر سراغ محمدمهدی سیدناصری مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بین‌الملل کودکان رفتیم و با او به گفتگو پرداختیم.

مشروح متن این گفتگو را در ادامه می‌خوانید؛

* آقای ناصری آیا استفاده از هوش مصنوعی در صنعت نشر کتاب آسیب‌زننده است؟ چرا؟

هوش مصنوعی در نشر کتاب ابزاری چندوجهی است که می‌تواند هم سودمند باشد و هم پیامدهای نامطلوبی داشته باشد. این تأثیرات به نحوه و میزان استفاده از آن بستگی دارد.

کاهش عمق خلاقیت و کیفیت آثار یکی از چالش‌های استفاده از این ابزار است چراکه الگوریتم‌های هوش مصنوعی، همچون مدل‌های تولید متن، بر اساس داده‌های موجود در پایگاه داده خود عمل می‌کنند. در نتیجه، آن‌ها توانایی خلاقیت انسانی و تولید محتوای اصیل و عمیق را ندارند. این امر به تولید آثاری منجر می‌شود که ممکن است از نظر ادبی و فرهنگی کم‌ارزش باشند.

افزایش تولید محتوای سطحی و تکراری از دیگر چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی در صنعت نشر است. دسترسی آسان به ابزارهای تولید محتوا ممکن است منجر به افزایش کتاب‌های تکراری یا کم‌ارزش شود که بازار را اشباع و مخاطبان را از محتوای ارزشمند دور می‌کند. همچنین این ابزار منجر به تهدید شغل‌های انسانی می‌شود؛ چراکه اتوماسیون فرآیندهای ویرایش، طراحی جلد، یا حتی نگارش می‌تواند جایگاه شغلی متخصصان این حوزه را به خطر بیندازد.

الگوریتم‌های هوش مصنوعی معمولاً از داده‌های جهانی برای آموزش استفاده می‌کنند. این امر می‌تواند آثار تولیدی را از ویژگی‌های بومی و هویت فرهنگی دور کند.

اما استفاده از هوش مصنوعی فرصت‌ها و مزایایی را هم در بردارد از جمله اینکه سرعت و کارایی بالا؛ هوش مصنوعی می‌تواند فرآیندهایی نظیر ویرایش، صفحه‌آرایی، و ترجمه را تسریع کند و هزینه‌ها را کاهش دهد. همچنین استفاده از فناوری‌های ترجمه مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند انتشار آثار به زبان‌های مختلف را آسان‌تر کند و بازارهای جدیدی را برای نویسندگان و ناشران ایجاد کند.

* استفاده از نرم افزارهای اصلاح و ویرایش متن در کتاب‌ها چه آسیب‌هایی می‌تواند داشته باشد؟

نرم‌افزارهای ویرایش متنی، از جمله ابزارهای گرامر و سبک نگارش، در بسیاری از موارد می‌توانند به نویسندگان و ویراستاران کمک کنند. اما استفاده گسترده و بی‌رویه از این ابزارها ممکن است پیامدهای منفی از جمله تاثیر بر اصالت و سبک نویسندگی؛ این نرم‌افزارها معمولاً جملات را به شکلی اصلاح می‌کنند که از نظر ساختاری و دستوری صحیح باشد، اما ممکن است سبک منحصر به فرد نویسنده را تغییر دهند یا حذف کنند.

نرم‌افزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی اغلب قادر به درک ظرایف فرهنگی و معنایی نیستند و ممکن است اصلاحاتی انجام دهند که با فضای اثر سازگار نباشد. همچنین وابستگی بیش از حد به این ابزارها می‌تواند باعث تضعیف مهارت‌های نویسندگی و ویرایشی انسان شود.

از طرفی به دلیل الگوهای استانداردی که این نرم‌افزارها استفاده می‌کنند، کتاب‌ها ممکن است شباهت‌های زیادی در نگارش پیدا کنند که این امر به کاهش تنوع سبک‌ها منجر می‌شود.

* استفاده از برخی ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند نگارش و خلق محتوا را چطور ارزیابی می‌کنید؟

استفاده از این ابزارها و برای مثال مقوله‌ای به نام چت جی‌پی‌تی یکی از نوآوری‌های قابل توجه در زمینه مدل‌های زبانی است که می‌تواند به نویسندگان در تولید محتوا کمک کند. اما استفاده از آن در حوزه نشر کتاب مزایا و معایب خاصی دارد. برای مثال ایده‌پردازی و پیش‌نویس‌های اولیه را در پی داشته باشد؛ چت جی‌پی‌تی می‌تواند به نویسندگان در ایجاد ایده‌های جدید یا نوشتن پیش‌نویس‌های اولیه کمک کند.

این ابزار می‌توان به تحقیق و اطلاعات عمومی نیز کمک کند؛ برای مثال در جمع‌آوری سریع اطلاعات برای نگارش کتاب‌های علمی یا تحقیقاتی مفید باشد. از طرفی می‌تواند کاهش زمان تولید محتوا را در پی داشته باشد؛ چراکه تولید سریع متن‌های اولیه می‌تواند زمان نگارش را کاهش دهد و نویسندگان را برای کار بر روی جنبه‌های خلاقانه‌تر آزاد کند.

استفاده از چت جی‌پی‌تی ممکن است باعث تولید محتواهایی شود که فاقد عمق خلاقیت و اصالت انسانی هستند. همچنین ممکن است وابستگی نویسندگان را در پی داشته باشد؛ نویسندگان ممکن است به جای تلاش برای تقویت توانایی‌های خود، به این ابزار وابسته شوند.

همچنین مشکلات اخلاقی را در پی داشته باشد؛ چراکه استفاده بی‌رویه از چت جی‌پی‌تی ممکن است باعث ایجاد آثاری شود که نویسنده واقعی مشخصی ندارند، که این موضوع مسائل اخلاقی در زمینه مالکیت معنوی ایجاد می‌کند.

* به نظر شما هوش مصنوعی می‌تواند در پیمایش دقیق‌تر بازار نشر و یا نمایشگاه کتاب اعم از تعداد بازدید، میزان خرید و غیره کمکی داشته باشد؟

هوش مصنوعی می‌تواند ابزار قدرتمندی برای تحلیل بازار و بهینه‌سازی تجربه مخاطبان باشد. به طور مثال تحلیل داده‌های رفتاری را در پی داشته باشد؛ الگوریتم‌های هوش مصنوعی می‌توانند رفتار خریداران را از طریق داده‌های فروشگاه‌های آنلاین و نمایشگاه‌ها تحلیل کرده و روندهای آینده را پیش‌بینی کنند.

شخصی‌سازی تجربه مشتریان نیز از دیگر امکاناتی است که استفاده از این ابزار در پی دارد؛ برای مثال نمایشگاه‌های کتاب می‌توانند با استفاده از هوش مصنوعی کتاب‌هایی متناسب با علایق هر بازدیدکننده را پیشنهاد دهند.

همچنین هوش مصنوعی می‌تواند تقاضا را پیش‌بینی کند به این ترتیب ناشران می‌توانند با تحلیل داده‌ها، میزان تقاضا برای ژانرهای مختلف را پیش‌بینی کرده و تولیدات خود را بهینه کنند.

بهبود خدمات آنلاین نمایشگاه‌ها از طریق پلتفرم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، تجربه بازدید آنلاین از نمایشگاه‌های کتاب را هم می‌تواند تعاملی‌تر کند.

* به نظر شما هوش مصنوعی می‌تواند الگوریتمی برای تبلیغات آنلاین کتاب‌ها و معرفی آن به خوانندگان ارائه کند و در نهایت به ایجاد بازار رقابتی در صنعت نشر کمک کند؟

هوش مصنوعی توانایی چشمگیری در بهبود تبلیغات آنلاین کتاب‌ها و ایجاد رقابت در بازار نشر دارد.

هدف‌گیری دقیق مخاطبان از طریق ارائه الگوریتم‌های یادگیری ماشین می‌توانند علاقه‌مندی‌های کاربران را شناسایی کرده و کتاب‌هایی متناسب با سلیقه آن‌ها را پیشنهاد دهند.

بهینه‌سازی استراتژی‌های بازاریابی نیز از دیگر امکانات است. ناشران از این طریق می‌توانند از تحلیل‌های پیشرفته برای طراحی کمپین‌های تبلیغاتی مؤثرتر استفاده کنند. همچنین این امکان می‌تواند برای ناشران کوچک با کاهش هزینه‌های تبلیغات هدفمند، فرصت ایجاد کنند. به این ترتیب ناشران کوچک می‌توانند در بازارهای رقابتی حضور پیدا کنند.

افزایش دسترسی جهانی و تبلیغات آنلاین مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند به معرفی آثار به مخاطبان جهانی کمک کند و مرزهای جغرافیایی را از بین ببرد.

هوش مصنوعی یک فناوری دوگانه است که هم فرصت‌ها و هم چالش‌هایی را برای صنعت نشر کتاب ایجاد می‌کند. استفاده هوشمندانه و متعادل از این فناوری می‌تواند موجب تسریع فرآیندها، افزایش دسترسی به منابع و بهبود تجربه مخاطبان شود. در عین حال، باید از آسیب‌هایی مانند کاهش کیفیت محتوای ادبی، وابستگی بیش از حد به فناوری و از بین رفتن هویت فرهنگی جلوگیری کرد.

اما در ایران، با توجه به ویژگی‌های خاص بازار نشر، استفاده از هوش مصنوعی نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و همکاری میان متخصصان حوزه نشر، فرهنگ، و فناوری است.

خبرنگار: محمدمهدی تسویه چی



منیع: خبرگزاری مهر

«راز درخت کاج»؛ افشای جنایت مجاهدین علیه یک نوجوان ۱۴ ساله


به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، کتاب «راز درخت کاج»، نوشته معصومه رامهرمزی از سوی انتشارات دارالتمکین عراق به زبان عربی ترجمه و در این کشور توزیع شد.

رامهرمزی که از نیروهای مردمی و امدادگر در جنگ بود و تاکنون آثار متعددی از او مانند «یکشنبه آخر» توانسته نظر مخاطبان را جلب کند، در کتاب «راز درخت کاج» به زندگی یکی از بانوان شهیدی پرداخته که مظلومانه به دست مجاهدین به شهادت رسید و با وجود گذشت چندین سال، همچنان ناشناخته بود. 

شهید , کتاب , سازمان مجاهدین (منافقین) ,

زینب کمایی، شهید 14 ساله‌ای بود که به دلیل فعالیت‌های فرهنگی و تربیتی در شاهین‌شهر اصفهان توسط گروهک مجاهدین ربوده و به شهادت رسید. خانواده کمایی که اهل آبادان بودند، با شدت گرفتن جنگ در جنوب و محاصره آبادان، به شاهین‌شهر مهاجرت می‌کنند؛ یکی از شهرهایی که در آن زمان مقصد جمعی از خانواده‌های جنگ‌زده بود. با این حال دو خواهر و برادران کمایی در منطقه می‌مانند و به عنوان نیروی مردمی در جبهه و پشت خط مقدم فعالیت می‌کنند. زینب اما به همراه دیگر اعضای خانواده در شاهین‌شهر ساکن می‌شود و با وجود آنکه در این شهر غریب بود، به انجام فعالیت‌های انقلابی و فرهنگی می‌پردازد؛ امری که بر اعضای مجاهدین خوش نیامد و تصمیم گرفتند که او را به شهادت برسانند.

 اعضای سازمان در آن سال‌ها نه فقط در شاهین‌شهر که در شهرهای مختلف کشور برای زهر چشم نشان دادن به خانواده‌های مذبی، دست به ترور می‌زدند؛ اما گفته می‌شود که ترور شهید کمایی از جمله ترورهای هدفمند آنها بوده که با شناسایی او به عنوان یک نیروی فعال و تاثیرگذار انجام شد. چندی بعد تعدادی از اعضای سازمان در شیراز دستگیر می‌شوند و در اعترافات خود از شهادت شهید کمایی می‌گویند. 

شهید , کتاب , سازمان مجاهدین (منافقین) ,

رامهرمزی در کتاب خود به پیشنهاد خانواده کمایی، به سراغ زندگی زینب رفته و تلاش دارد راز زندگی و نحوه شهادت او را کشف کند؛ امری که با وجود محدودیت‌ها در ارائه اسناد مربوط به شهید و گذشت زمان، چندان برای نویسنده آسان نبوده است. با وجود همه این چالش‌ها، رامهرمزی توانسته در کتاب خود روایتی خواندنی با حس تعلیق به مخاطب ارائه و او را با بخشی از تاریخ گمشده و ناگفته این سرزمین آشنا کند. 

هرچند پس از «راز درخت کاج» تلاش‌های دیگری برای معرفی شهید کمایی صورت گرفت، اما کتاب رامهرمزی را باید اولین گام در شکستن سکوت درباره این شهید عزیز دانست. 

کتاب «راز درخت کاج» از سوی نشر شاهد به چاپ رسیده و تاکنون از اقبال خوبی از سوی مخاطبان برخوردار بوده است.

انتهای پیام/



منبع: خبرگزاری تسنیم

«درخت بخشنده»‌ تبدیل به شعر شد؛ گرانی کتاب، بزرگ‌ترین مشکل شعر کودک و نوجوان


مصطفی رحماندوست شاعر کودک و نوجوان در گفتگو با خبرنگار مهر درباره وضعیت امروز شعر کودک و نوجوان گفت: شعر کودک و نوجوان امروز مسائل و مشکلات زیادی دارد. البته اولین چیزی که به نظر فعالان این حوزه می‌رسد فراوانی کتاب‌های بازاری است، ولی فکر می‌کنم مسائل مهم‌ترین در این میان وجود داشته باشد. من هم زمانی با کتاب‌های بازاری در حوزه کودک و نوجوان مخالف بودم ولی امروز می‌گویم همه مخاطبان شعر کودک و نوجوان که فرهیخته نیستند؛ خانواده‌هایی که کتاب‌های بازاری دوست دارند هم باید باشند. به همین خاطر خیلی با کتاب‌های بازاری مخالفت نمی‌کنم، اما می‌گویم باید برای بالا رفتن سطح فرهنگی خانواده‌ها و انتخاب بهتر کتاب، برنامه‌ریزی داشته باشیم.

وی، گرانی کتاب را مهم‌ترین مسأله در حوزه کتاب کودک و نوجوان دانست و افزود: با این گرانی‌ها وسع خانواده‌ها به کتاب خریدن نمی‌رسد. در این اوضاع سیاسی اجتماعی هم نمی‌شود بگوییم به کتاب یارانه بدهید. تازه این کار هم یک زمانی انجام شده و به نتیجه نرسیده است.

بهترین راه برای ترویج کتاب، گسترش کتابخانه‌ها است

این شاعر کودک و نوجوان در ادامه گفت: بهترین راه برای ترویج کتاب شعر کودک و نوجوان، گسترش کتابخانه‌ها است. کتابخانه‌ها یک مقدارش دولتی است که هستند و کارشان را می‌کنند. ما باید کارهای دیگری بکنیم. مثلاً لازم نیست حتماً یک کتابخانه خیلی مفصلی افتتاح کنیم. در یک آپارتمانی که چهارده پانزده واحد هم هستند، می‌توانیم یک میز کتاب کودک بگذاریم. مردم کتاب را بردارند، بخوانند و بیاورند. اگر بردند هم بردند؛ ده تا کتاب دیگر جای آن می‌گذاریم. من در دنیا دیده‌ام کتابخانه‌هایی را که اصلاً کتاب‌دار ندارند. از آنها پرسیدم کتاب‌ها را نمی‌برند؟ گفتند چرا، زمانی کتاب را می‌بردند و برنمی گرداندند، ولی حالا برمی‌گردانند. به نظر من هم شعر و هم قصه، خوب و بدش، اگر خوانده شود مهم است؛ اگر کتاب منتشر شود ولی کسی نخواند به چه دردی می‌خورد؟ مشکل ما علاقه‌مند نبودن به مطالعه است. اگر می‌خواهیم بچه‌ها و خانواده‌ها به کتاب علاقه‌مند شوند، بهترین کار این است که کتاب را در دسترس آنها قرار بدهیم. چون کتاب خیلی گران است و با این وضعیت کسی سمت کتاب نمی‌رود.

نقش خانواده‌ها در ترویج کتاب شعر کودک و نوجوان

رحماندوست با اشاره به گرانی کتاب، اوضاع زندگی نویسندگان و شاعران کودک و نوجوان را نامناسب توصیف کرد و گفت: یک زمانی تیراژ کتاب‌های من در چاپ اول ۵۰ هزار و ۶۰ هزار نسخه بود، اما امروز این تیراژ سقوط کرده است. زمانی که جمعیت کشور ما ۳۰ میلیون نفر بود، کتاب من چند میلیون تیراژ داشت. امروز چنین چاپ‌هایی برای شعر کودک و نوجوان، رویا است. اگر می‌خواهیم شعر کودک و نوجوان خوانده شود، باید برایش فکر کنیم. چون با این وضعیت برای شاعران و نویسندگان کودک و نوجوان هم زندگی و کار سخت است. امروز نویسنده و شاعر کودک و نوجوان امکان زندگی کردن بر مبنای تألیف را ندارند. مشکل کتاب شعر این است که باید در دسترس بچه‌ها باشد. مدرسه‌ها آنقدر برنامه‌های درسی و غیردرسی و… دارند که وقت نمی‌کنند به ترویج کتاب‌خوانی فکر کنند؛ پس خانواده‌ها خودشان باید این خلأ را پر کنند. وقتی دور هم جمع می‌شوند، چهار تا عمه و خاله و دایی، این وظیفه را به عهده بگیرند. مثلاً می‌توانند یک ساک کتاب داشته باشند و وقتی مهمانی می‌روند با خودشان ببرند. برای ترویج کتاب کودک و نوجوان باید چنین فکرهایی بشود.

وی درباره آخرین کتابش در حوزه شعر کودک و نوجوان گفت: من به تازگی روی کتاب «درخت بخشنده» شل سیلورستاین کار کردم و آن را به شعر درآوردم، چون حس می‌کردم این کتاب شعر است. این کتاب یک ویرایش نهایی لازم دارد که اگر آن را انجام بدهم، برای چاپ آماده می‌شود.



منیع: خبرگزاری مهر

بازگشت به دوران طلایی آموزش: نگاهی به کتاب های فارسی دهه شصت

دهه شصت، دوران پرفرازونشیب و پرخاطره‌ای در تاریخ معاصر ایران است؛ دورانی که علاوه بر تحولات سیاسی و اجتماعی، در حوزه آموزش و پرورش نیز تأثیرگذار بود. در این میان، کتاب‌های فارسی دهه شصت نقشی بسیار کلیدی در ساختار آموزشی آن زمان ایفا کردند.

کتاب‌های فارسی آن دوران تنها ابزار انتقال دانش نبودند؛ بلکه پنجره‌ای بودند به دنیای اخلاق، فرهنگ، و هویت ایرانی. بسیاری از دانش‌آموزان دیروز، با خواندن داستان‌هایی مانند “دهقان فداکار”، “کوکب خانم”، “روباه و کلاغ”، و شعرهایی چون “باز باران با ترانه” با مفاهیمی مانند ایثار، صداقت، و عشق به وطن آشنا شدند. فارسی دهه شصت نه‌تنها متن درسی، بلکه یک مسیر تربیتی و هویتی برای نسل‌هایی بود که در آن دهه رشد کردند.

از نظر طراحی نیز، این کتاب‌ها ساده ولی تأثیرگذار بودند. تصاویر دستی، رنگ‌بندی‌های محدود ولی گویا، و فونت‌هایی خوانا همگی فضای آموزشی خاصی ایجاد کرده بودند که هنوز هم در ذهن بسیاری از مردم زنده است.

بررسی این کتاب‌ها نه‌تنها از جهت نوستالژیک مهم است، بلکه برای شناخت دیدگاه نظام آموزشی آن دوران نیز اهمیت دارد. امروزه بسیاری از پژوهشگران آموزش و روان‌شناسی کودک، به این کتاب‌ها به عنوان سندی فرهنگی نگاه می‌کنند.

در مقاله‌ای در سایت دوم (بخوانید) هم به زوایای فرهنگی و تاثیرات اجتماعی این کتاب‌ها پرداخته شده است.

اگر علاقه‌مند به تهیه یا مرور نسخه‌های اسکن‌شده این کتاب‌ها هستید، می‌توانید به منبع زیر سر بزنید:
کتاب فارسی دهه شصت